Ruhsat Yönetmeliğinde Yeni Dönem
Ayşe İşçi
Türkiye’nin turizmden hizmet sektörüne kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan “İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik” değişikliği, adeta yeni bir dönemin kapısını araladı. Düzenlemeler yalnızca teknik şartları değil; belediyelerin sorumluluklarını, işletmelerin yükümlülüklerini ve bazı alanlarda vatandaşın hak arama mekanizmasını köklü biçimde etkiliyor.
Bu yazıda hem işletmecilerin hem de sektör temsilcilerinin yakından ilgilendiği bu değişiklikleri detaylı ve anlaşılır bir çerçevede ele alıyorum.
Bakanlık Geciken Ruhsatta Yetki Alıyor
Yönetmeliğin en dikkat çeken kısmı, belediyelerin mevzuata uygun olmasına rağmen süresinde sonuçlandırmadığı ruhsat işlemlerinde Bakanlığın devreye girmesi…
Artık;
İş yeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusu yasal süresi içinde sonuçlandırılmazsa,
İşletme doğrudan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na başvurabilecek.
Bakanlığa bağlı il müdürlükleri, belediyelerin vermediği ruhsatları inceleyip uygun olanlara resen ruhsat düzenleyebilecek.
Bu düzenleme, özellikle küçük işletmelerin “günlerce bekletilme” sorununu pratik biçimde çözme potansiyeli taşıyor.
Konaklama Yerlerine Sıkı İtfaiye ve Yapı Standartları
Otel, motel, dağ evi ve tatil köyleri gibi konaklama yerleri için yangın ve yapı güvenliği şartları netleştirildi.
Artık tüm konaklama tesislerinde:
* Yapı malzemesi şartı
Dış cephe, duvar, zemin ve tavan malzemelerinin bakımlı, uygun kalite ve güvenlikte olması zorunlu.
* Isıtma – havalandırma standardı
Tesislerde merkezi sistem, klima veya yeterli doğal/mekanik havalandırma bulunacak.
* Asansörde alarm ve havalandırma
Asansörlerde alarm tertibatı ve havalandırma ekipmanları zorunlu hale getirildi.
* Yatak odasında mutfak yasak
Konaklama odalarında mutfak veya mutfak nişi düzenlenemeyecek.
Bu, güvenlik ve hijyen açısından özellikle küçük işletmelerde yeni bir adaptasyon gerektirecek.
Turizm Amaçlı Kiralanan Konutlarda Yeni Şartlar
Kısa dönem kiralamalar son dönemde turizmin en tartışılan alanı…
Bu nedenle yönetmelikte bu konuya ayrı bir bölüm ayrıldı.
* Bağımsız bölüm sayısı 5’i aşan binalarda ruhsat zorunlu
Bina veya sitede 5’ten fazla bağımsız bölüm varsa, kısa dönem kiralama için iş yeri açma ve çalışma ruhsatı aranacak.
* Oy birliği şartı
Kısa dönem kiralama yapılacak binada:
Tüm kat maliklerinin oy birliği,
Eğer site ise tüm bloklardaki maliklerin yine oy birliği şart.
Bu düzenleme komşuluk hukuku ve bina düzenini koruma hedefli.
* Yüzde 25 kuralı
Bir binada bağımsız bölümlerin en fazla %25’i aynı kiraya veren adına turizm amaçlı kiralanabilecek.
Bu düzenleme, tek bir kişinin apartmanı “mini bir otele” dönüştürerek site düzenini bozmasını engelleme amacı taşıyor.
Eğlence, Turizm ve Konaklama Tanımları İlk Kez Yönetmeliğe Girdi
Yönetmelik değişiklikleriyle birlikte,
Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri
Konaklama yerleri
tanımları ilk kez resmî olarak mevzuata işlendi.
Eğlence merkezleri, turizm kompleksleri, tatil merkezleri, mobil evlerden lüks çadırlara kadar pek çok tesis tanım kapsamına alındı.
Bu adım; hem denetim birliğini sağlamak hem de ruhsatlandırma süreçlerini netleştirmek için oldukça önemli.
Birçok Alanda Teknik Standartlar Yükseldi
Yeni yönetmelik yalnızca turizmi değil; epilasyon cihazlarından halı yıkama merkezlerine, GES tesislerinden jeotermal seralara kadar geniş bir alanda yeni standartlar getirdi.
Epilasyon Cihazları
Cihazların ölçüm raporları TS 13193 standardında olacak.
TSE-HYB belgeli yetkili servis veya muayene kuruluşlarından alınmış olması şart.
Halı Yıkama Merkezleri
250 m²’den küçük olamayacak.
Sipariş ve kayıt takibini yapabilecek bilişim sistemi bulunacak.
En az 2 tonluk su deposu zorunlu.
Bu şartlar, merdiven altı işletmelerin önüne geçerek hizmet kalitesini artırmayı amaçlıyor.
GES Açılışları Kolaylaştırıldı
GES’lerin tamamı 3. sınıf gayrisıhhi müessese olarak belirlendi.
Jeotermal sera tesisleri ise 2. sınıf olarak yeniden düzenlendi.
Bu adım yatırımların önünü açan önemli bir kolaylaştırma.
Güvenlik ve Düzen Odaklı Bir Dönüşüm
Yeni yönetmelik ilk bakışta sert ve kapsamlı gibi görünse de, aslında iki temel amaç etrafında şekilleniyor:
1. Vatandaş ve turist için güvenli ve standart hizmet
Konaklama, eğlence ve teknik hizmetlerde kalite çıtasının yükseltilmesi sektörün uzun vadeli gelişimine katkı sunacaktır.
2. İşletmecinin bekleme sorununa çözüm
Ruhsat sürecinde tıkanma yaşandığında bakanlığın devreye girmesi, özellikle yoğun sezonlarda işletmelerin mağduriyet yaşamamasını sağlayacaktır.
Ancak unutulmamalı ki;
Bu düzenlemeler küçük işletmeler için ek maliyetler ve uyum süreçleri doğuracaktır.
Dolayısıyla sürecin sağlıklı yürüyebilmesi için belediyelerin bilgilendirici, bakanlığın ise kolaylaştırıcı bir tutum sergilemesi büyük önem taşıyor.
Sonuç olarak ; Standartlı bir turizm ve hizmet dönemi
Türkiye’nin turizmde tercih edilir bir destinasyon olmasının yolu, yalnızca güzel denizlerden ve doğal güzelliklerden değil; güvenli ve düzenli hizmet standartlarından geçiyor.
Bu yönetmelik, doğru uygulanması hâlinde hem vatandaşın hem işletmecinin hem de sektörün uzun vadeli kazanımlarına hizmet edecek önemli adımlar içeriyor.